Encyklopedia Host


Idź do treści

Ślimaki

Choroby i szkodniki




HOSTY
I
ŚLIMAKI


Wraz z nadejściem wiosny zaczyna się nasza przygoda z hostami w nowym sezonie.
Gdy zaczynają one wychodzić z ziemi, wyobrażamy sobie jak pięknie będą wyglądały ich liście i również wtedy dochodzi do nas, że ten efekt mogą nam zepsuć ślimaki.

Hosty mają niewielu naturalnych wrogów, ale ślimaki niestety się do niech zaliczają. Aby podjąć skuteczną walkę z nimi warto poznać trochę ich zwyczaje i życie.
Gromada ślimaki zalicza się do grupy mięczaków, na świecie występuje ponad 100.000 gatunków ślimaków lądowych. W Polsce żyje około 200 gatunków, z czego około 30 gatunków to ślimaki nagie.



Spośród ślimaków posiadających muszle najważniejsze szkodniki to:
zaroślarka pospolita (Bradybaena fruticum), ślimak zaroślowy (Arianta
arbustorum), ślimak gajowy (Cepaea nemoralis) i ślimak ogrodowy
(Cepaea hortensis).
Najbardziej szkodliwe gatunki ślimaków nagich to:
ślinik wielki (Arion rufus), ślinik luzytański (Arion lusitanicus), pomrowik
plamisty (Deroceras reticulatum), pomrowik mały (Deroceras leave) oraz
pomrów wielki (Limax maximus).


Ś
limaki nagie to właśnie te, które są darzone przez nas najmniejszą sympatią ze względu na ich rozmiary, żarłoczność i niezbyt przyjemny wygląd. Wbrew pozorom mają one jednak skorupkę, jest ona szczątkowa i umiejscowiona w miękkim płaszczu i niewidoczna z zewnątrz. Ślimaki te w przeciwieństwie do muszlowych są dużo bardziej ruchliwe. Przed suszą chowają się do wilgotnych miejsc, a na żer wychodzą nawet kilkanaście metrów od swoich kryjówek, gdy jest duża wilgotność powietrza, po deszczu i w godzinach nocnych, aby do nich powrócić przed świtem.




Ś
limaki muszlowe mają nieco inne zwyczaje, w niesprzyjających warunkach atmosferycznych (zbyt mała wilgotność powietrza) wciągają swoje ciała do skorup i (zasklepiając muszlę) zapadają w stan anabiozy pozostając w miejscu, gdzie je zastała susza.





Na omówienie zasługuje również winniczek - największy europejski ślimak lądowy, który posiada muszlę o średnicy do 5 cm. W naszym klimacie ślimaki te spotyka się od marca do października, a zimę "przesypiają" w kryjówkach pod kamieniami lub w starych pniakach.
Ślimak ten bywa eksportowany z Polski do Francji, gdzie uważany jest za przysmak. W niektórych rejonach Polski, z tego powodu stał się gatunkiem rzadkim.
Pomimo tego, że jest w Polsce największym ślimakiem to jego szkodliwość w ogrodach nie jest tak duża jak innych - co prawda żywi się młodymi liśćmi, ale również jego przysmakiem są jaja innych ślimaków, dzięki czemu pomaga nam w walce ze swoimi "krewniakami".

Co robić, aby w jak największy stopniu ograniczyć szkodliwe działanie ślimaków na nasze ulubione rośliny jest pytaniem, które zadaje sobie każdy kto ma z nimi do czynienia.

W swoim ogrodzie "Poletka" z hostami mam usytuowane w takich miejscach, gdzie prawie z każdej strony są jakieś przeszkody oddzielające je od trawnika czy innych miejsc, gdzie potencjalnie mogą się znajdować ślimaki. Te przeszkody to wysoki mur, szeroki kamienny chodnik (kamień polny lub granit) lub wysokie krawężniki. W słoneczne (suche) dni jest to wystarczająca dla nich przeszkoda jednak, gdy jest pochmurno i duża wilgotność gleby ta przeszkoda nie jest w zupełności wystarczająca. Powoduje ona to, że ślimaki muszą przejść (na szczęście swoim ślimaczym tempem) tą odkrytą przestrzeń i są widoczne jak na dłoni. Trzeba jedynie czasami przejść się po chodniku i zebrać tych nieproszonych gości, próbujących się przedostać do zakazanego zakątka.

Nie jest to przyjemna sprawa szczególnie, gdy dotyczy zbierania ślimaków nagich (czasami pokaźnych rozmiarów), ale jak dotychczas muszę stwierdzić, że dość skuteczna i w sumie mało kłopotliwa - przez kilka lat nie miałem zniszczeń w uprawie host spowodowanych przez ślimaki.
Na zdjęciu powyżej widać, że wysoki krawężnik nie jest żadną przeszkodą dla ślimaków, a są to na prawdę "akrobaci" i często można je znaleźć nawet na wysokich drzewach.

Jakie więc trudne do pokonania bariery możemy zastosować, aby uniemożliwić bądź ograniczyć możliwość dotarcia ślimakom do naszych roślin.


Instalowanie płotków z blachy ocynkowanej, o wysokości ok. 20 cm, z załamaną pod kątem 90 stopni górną krawędzią, wkopane w ziemię na głębokość do 10 cm.

Można również zastosować blachę miedzianą, lub oferowane w sprzedaży taśmy z blachy miedzianej, którymi otacza się chroniony obszar. Taśma miedziana zakładana jest na doniczkach (jako pierścień) lub mocowana wzdłuż krawężnika okalającego uprawy. Taka taśma nowa, matowa, czy nawet po kilku latach z patyną jest (według zapowiedzi sprzedawców) barierą, po której ślimaki nie chcą przechodzić i jest bardzo skuteczna.

Podobną do powyższej barierę, lecz bardziej wyrafinowaną można wykonać trochę inaczej. Jest to taśma miedziana lub aluminiowa, która ma zadartą krawędź posiadającą ostre zęby jak w brzeszczotach pił. Stosuje się ją podobnie jak wyżej opisaną gładką taśmą miedzianą okalając nią donice lub inne chronione miejsca, oprócz nieprzyjemnego dla ślimaków samego zetknięcia się z tymi metalami ma ona ostrą, nie do przebycia dla ślimaków krawędź.

Jeszcze inna bariera, która mnie najbardziej zainteresowała to zapora, w której płynie słaby prąd.
Proponowane jest zabezpieczanie przed ślimakami tym sposobem nie tylko małych klombów, ale nawet całych ogrodów. Działanie jest jak się okazuje wręcz banalne – są to dwie taśmy z metalowej siatki (najlepiej miedzianej), odizolowane od siebie, do których jest podłączone źródło prądu. Gdy ślimak przechodząc po takiej przeszkodzie zwiera swoim mokrym od śluzu ciałem obwód narażając się na nieprzyjemny dla organizmu przepływ prądu szybko rezygnuje z obranego kierunku. Idea wydaje się dość trafna i powinna być skuteczna – zastanawia mnie tylko jak będzie zachowywać się ta bariera podczas deszczu.

Dla ograniczania dostępu ślimakom do naszych plantacji stosowane są również różnego rodzaju bariery z materiałów utrudniających ich przejście. Materiały, które są rozsypywane na ich drogach a mające za zadanie przyklejanie się do wydzielanego przez ślimaki śluzu to: suche trociny, sadza, strugana kora, sieczka trzcinowa, plewy jęczmienne. Zagrożone rośliny są obsypywane dookoła także mączką skalną, lub popiołem drzewnym, a nawet włosami (pozyskanymi od fryzjera). Te materiały są jednak skuteczne jedynie w suche dni, a wtedy i ślimaki mają małą ochotę do wędrówek.

Inne materiały stosowane do obsypywania miejsc szczególnie przez nas chronionych, to takie, które mają na celu stworzenie bolesnych podczas przechodzenia dla ślimaków ścieżek. W tym celu używane są: ostry żwir, klinkier, zgniecione skorupki jajka, ostry piasek, lub igły drzew i krzewów iglastych. Niektórzy używają ciernistych gałązek berberysu, liści ostrokrzewu lub tłuczonego szkła jako bolesnej bariery dla ślimaków.

Dla zatrzymania ślimaków stosowane są również nawozy: takie jak wapno niegaszone, kainit, superfosfat a nawet sól. Stosowanie tych preparatów może być skuteczne jedynie do opadów deszczy, które zniweczą takie działania. Ślimaki po zetknięciu się z nawozami zaczynają wydzielać duże ilości śluzu, aby je zmyć ze swojej stopy i zazwyczaj giną z odwodnienia. Stosowanie soli może natomiast doprowadzić do zasolenia gleby.

Do najważniejszych sposobów ograniczania populacji ślimaków należą zabiegi agrotechniczne i uprawowe: częste koszenie trawników, zbieranie resztek roślinnych, które wabią ślimaki, nie gromadzenie w pobliżu plantacji gałęzi, korzeni, kamieni czy też kompostowników, które są schronieniem dla ślimaków. Częste wzruszanie gleby również powoduje jaj osuszenie, a takie miejsca ślimaki niechętnie zasiedlają. Jeśli używamy do dekoracji korzeni, głazów, pni to musimy często sprawdzać i zbierać zgromadzone tam szkodniki.
Celowe wydaje się również zakładanie pułapek wabiących ślimaki. Mogą to być płożone wśród roślin deski lub jakieś płyty, pod którymi ślimaki szukają schronienia. Ślimaki skutecznie wabi wilgotna karma dla psów i kotów, wydrążone grejpfruty, ogórki, liście łopianu lub kapusty, pokrojona marchew lub jabłka, przepołowione ziemniaki, plastry buraków czy sałata. Takie pułapki muszą być jednak systematycznie sprawdzane i opróżniane.

Pomocne w walce ze ślimakami są skrzydlate jak, szpaki, drozdy, bogatki i kosy - te ostatni szczególnie mnie cieszą, gdyż w pobliżu naszego ogrodu mają wiele gniazd i każdego ranka jeszcze przed świtem widzę jak pracowicie uwijają się na skalnikach, ścieżkach i trawniku wybierając z nich nie tylko dżdżownice, ale również ślimaki dla swojego potomstwa. W diecie piskląt bogatek regularnie znajdują się również gniecione ślimaki z muszlami, które są niezbędne do właściwego rozwoju kości i piór. Nie można też zapomnieć, o żabach, ropuchach, jeżach, wężach czy jaszczurkach - one również pomagają nam walczyć z tą "plagą".

Można również stosować preparaty chemiczne do zwalczania ślimaków - w Polsce dostępne są: Anty-Ślimak, Glanzit, Mesurol, Ślimak Stop, Ślimakol, Ślimax oraz pojawił się również w sprzedaży preparat produkcji angielskiej o nazwie Nemaslug zawierający nicienie zwalczające ślimaki - jednak nie znalazłem informacji na temat skuteczności tego preparatu. Większość tych preparatów oprócz składników mają aktywnych również składniki zapachowe - wabiące ślimaki.

Jako ciekawostkę lub może w niedalekiej przyszłości jako jedne ze środków do zwalczania ślimaków będą używane roboty. Prototyp takiego urządzenia został opracowane przez inżynierów z California's Institute of Technology. Robot nosi nazwę "SlugBot" i w ciągu godziny zbiera 100 szt. ślimaków wkładając je do zbiornika, gdzie z butwiejących organizmów ślimaków jest wytwarzany biogaz a następnie przetwarzany na prąd do zasilania robota. Przed oczami robota ślimaki nie ukryją się nawet w nocy, gdyż w ramieniu, które ma zasięg do 2 m i obrót 360 stopni zamontowane są sensory rozpoznające ślimaki w promieniach podczerwieni. SlugBot może wykryć ślimaki wśród roślinności i kamieni leżących w polu. Jest on samo wystarczalny, jeśli chodzi o zasilanie, nie zgubi się i zawsze wróci do bazy, gdyż do podróży wykorzystuje nawigację GPS.


Hosty odporne na slimaki

Czy takie stwierdzenie ma sens?
Czy są hosty odporne na ślimaki?
- Najbardziej odporne na ślimaki są hosty o grubych mięsistych liściach o niebieskim zabarwieniu.
- Jako odporne są również określane te, które mają wzniesione do góry liście na długich łodyżkach utrudniających przedostawanie się do nich ślimaków.
Jednak, aby cieszyć się pięknem host nie należy lekceważyć możliwości ślimaków w niszczeniu naszych plantacji, bo w innym przypadku możemy doczekać się takich widoków.

Lista host uważanych za odporne na slimaki.



Abiqua Drinking Gourd
Abiqua Trumpet
Alvatine Taylor
American Masterpiece
Aqua Velva
Aspen Gold
Aurora Borealis
Aztec Treasure
Betcher's Blue
Big Daddy
Black Hills
Blue Arrow
Blue Pebbles
Blue Cadet
Blue Danube
Blue Diamond
Blue Dimples
Blue Dome
Blue Lagoon
Blue Mammoth
Blue Moon
Blue Mouse Ears
Blue Ox
Blue Shadows
Blue Umbrellas
Blue Wedgwood
Bold Ruffles
Boots and Saddles
Bright Glow
Bright Lights
Brother Ronald
Camelot
Carnival
Center of Attention
Daybreak
De Luxe Edition
DuPage Delight
Eagle's Nest
Elegans
Fantasia
Flower Power
Fragrant Bouquet
Francis Williams
Garden Treasure
Gold Glory
Goldbrook Glamour
Golden Bullion
Golden Delight
Golden Gate
Golden Medallion
Golden Memories
Good as Gold
Grand Master
Grand Slam
Green Fountain
Green Grand Master
Green Sheen
Green Skies
Green Wedge
Guardian Angel
Hadspen Blue
Hadspen Heron
Halcyon
Handy Hatfield
Happiness
Harmony
Harrison
Harvest Glow
Heart s Content
Heartache
Hirao Zeus
I m So Blue
Jack of Diamonds
Jade Stone
Joseph
Julia
Julia Hardy
June
June Moon
Just So
King Tut
Komoto Dragon
Korean Snow
Krossa Regal
Lacy Belle
laevigata
Lakeport Blue
Lakeside April Snow
Lakeside Shore Master
Leather Sheen
Lederhosen
Lee Arminger
Liberty
Linde
Little Aurora
Lochness
Lodestar
longipes
longipes Urajiro
longipes vulgata
Louise Ryan
Love of Life
Love Pat
Loyalist
Lucy Vitols
Lunar Orbit
Margin of Error
Maruba Iwa
Mary Lou
Mastodon
Metallic Sheen
Midas Touch
Midwest Magic
Millie s Memoirs
Mister Watson
Moby Dick
Moon Glow
Moon Monster
Moonlight Sonata
Morning Light
Mountain Snow
Mr. Big
My Friend Nancy
Nancy Gill
Nathan Hale
Niagara Falls
Northern Mist
Osprey
Peace
Peek-A-Boo
Peridot
Pineapple Poll
Pizzazz
Polly Bishop
Potomac Pride
Prairie Fire
Punky
Purbeck Ridge
Quilted Skies
Razzle Dazzle
Remember Me
Reptilian
Rhapsody in Blue
Rhino Hide
Richard Taylor
Riptide
Rising Sun
Rotunda
Sara
Satin Flare
Samurai
Sea Blue
Sea Blue Sapphire
Sea Dream
Sea Gentian
Sea Gold Dust
Sea Grotto
Sea Hero
Sea Lotus Leaf
Sea Peridot
Sea Sapphire
Sea Waves
Sea White Gold
Serene
Sergeant Pepper
Seventh Heaven
Shadow Waltz
Sherborne Swift
Shere Kan
Sherwood Forest
sieboldiana Cacullata
sieboldiana Elegans
Silver Bowl
Smokey Tokey
Snow Cap
Sparkling Burgundy
Spilt Milk
Spinach Patch
Standing Ovation
Sultana
Sum and Substance
Super Nova
Tardiflora
Tenryu Nishiki
Thunderbolt
Tijuana Brass
Tokudama
Tokudama Aureonebulosa
Tokudama Flavocircinalis
Tokudama Gosen
Tokudama Hime
Touch of Class
Twist and Shout
Twisted Sister
Ultramarine
Valerie's Vanity
Van Wade Blue
ventricosa
Aureomarginata
Wahoo
Warwick Delight
White Vision
Winfield Blue
Wintergreen
Woodland Blue
Zounds


Opisał(a) Andrzej Pach


Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie materiałów ze strony wyłącznie za zgodą właściela witryny. | andrzej.pach@wp.pl

Powrót do treści | Wróć do menu głównego